Kính Lễ Ôn Linh Mụ Hòa Thượng Thích Đôn Hậu-Hoài Niệm
KÍNH LỄ ÔN LINH MỤ
Hòa thượng THÍCH ĐÔN HẬU
Bạch ôn,
Ôn ơi,
Đêm 30 Tết Mậu Thân (1968) gặp ôn tại chùa Linh Quang, ôn la nhẹ tụi con “Mấy anh liệu mà làm việc, hăng quá xúc phạm mấy ngài khó tha thứ đó”.Chúng con Từ, Luyện, Điệp, Mai, Tùng nhìn nhau le lưỡi, xem xét lại việc làm. “Đúng rồi, chê các ngài nhát gan là phạm thượng”, sám hối đi là phải! Ôn chưa đánh đòn là may.
Rõ ràng đêm đó, người ta cõng ôn đi, sao lại xuyên tạc bảo ôn tự ý thoát ly theo họ. Láo.
1975, ôn trở về, con gặp ôn tại chùa Ấn Quang, ôn kêu ra đứng ở lan can ôn dặn “Người ta sẽ lập một tổ chức Phật giáo yêu nước. Không khéo, vô tình từ trước đến nay Phật giáo chúng ta không yêu nước hay sao? Bây giờ mới yêu nước! Có hiểu ý mình không?”. Con cầm tay ôn rưng rưng nước mắt. Con cảm động chỉ biết dạ dạ vâng vâng, ôn xưng với con bằng chữ “mình” con đâu dám, ôn ơi!
Ôn bị bệnh, bệnh viện mổ, ôn dưỡng bệnh tại chùa Vạn Phước, con đến thăm, ôn dạy: “Bệnh thì chữa, mổ cứ mổ, không lành chẳng sao. Quan Công ngồi đánh cờ để thầy thuốc cạo xương lóc thịt, mình nằm, họ chưa cạo xương thì có gì mà sợ”.Ôn ơi, chỉ có ôn mới tự tại được như thế. Chúng con xin cúi đầu lễ ôn.
Ôn nằm dưỡng bệnh tại chùa Linh Mụ con đến thăm lễ ôn, ôn lại dạy: “Cái thân tứ đại nó báo mình, Điệp có thấy không? Mình đâu chìu nó, vậy mà nó không để mình yên, Giáo hội của chúng ta bây giờ cũng vậy đó!”.Ôn ơi, con biết ôn muốn dạy con điều gì rồi, con đảnh lễ ôn, thưa ôn con hiểu.
Được tin ôn viên tịch con bay ngay về Huế, chẳng làm được trò trống gì, thương ôn chỉ đứng gần Kim Quan mà khóc, khi Hòa thượng Huyền Quang tâm sự trước Giác linh ôn, rồi nhận con dấu của Viện Tăng thống, con cảm thấy linh thiêng quá, xúc động quá lại khóc, thấy quý thầy, Phật tử Huế lo tang lễ ôn trang nghiêm, long trọng, xúc động con lại khóc, chắc ôn cười “Cái thằng MT mau nước mắt”. Con thú nhận, tang lễ ôn con khóc nhiều, vì tiếc, vì thương, vì lo cho Giáo hội, lo cho PGVN. Tang lễ ôn, con loay hoay ai nhờ gì con làm nấy, không có ban bệ nào, không có trách nhiệm gì, nên thấy việc gì làm được là nhào vô. Vậy mà cũng được chiếu cố, báo chí đăng tải tùm lum tưởng như con là nhân vật quan trọng lắm. Thật ra con có biết di chúc thật giả gì đâu, chỉ biết lúc 2 giờ sáng các thầy gọi dậy nhờ MT đánh máy cái văn thư của môn đồ pháp quyến gửi Chính quyền báo tin môn đồ tuyệt thực hôm sau. Chỉ có thế mà cũng là quan trọng sao? Vậy đó, để thấy cái tâm nghi ngờ đố kỵ của chúng sanh đã tạo ra bao rắc rối.
Khi cung tống Kim Quan của ôn nhập tháp, thấy 2 ông cư sĩ mặc áo vét đi trong hàng ngũ chư Tăng gai mắt, con muốn lôi nó ra ngoài mà không có quyền nên phải gượng cười cho đỡ bực. Còn ôn, chắc ôn cười lớn lắm.
Lễ Chung thất của ôn chúng con ở Sài Gòn, tập trung tại chùa Diệu Trang (Thủ Đức) làm lễ đài thật trang nghiêm, Hòa thượng Quảng Liên đến dự, phát biểu một câu có nhiều vị tâm đắc: “Đối với ôn chúng ta tuy xa mà gần, còn có kẻ tuy gần mà xa”. Mà quả thật xa gần đâu phải cần sự tướng!
Bạch ôn,
Cái phước duyên của chúng con là được gần ôn, gần các ngài lãnh đạo Giáo hội PGVNTN, có đầy đủ uy đức, tài năng để chúng con nương bóng.
Hôm nay, sóng gió vẫn còn, bầu trời vẫn chưa sáng, tinh thần ôn vẫn còn đó, ánh sáng ôn vẫn lung linh, nhờ vậy chúng con mới thấy rõ hơn con đường ôn đã vạch, chúng con nguyện kiên trì theo bước chân ôn.
Ngày giỗ ôn lần thứ 15
HOÀI NIỆM
Nam mô Từ Lâm Tế Chánh Tông Tứ Thập Nhị Thế Từ Quang Đường Thượng Đệ Cửu Đại, húy thượng THỊ hạ CHÍ, tự HÀNH THIỆN, hiệu PHÚC HỘ, Đại lão Hòa thượng Giác linh.
Núi Nhạn ủ sầu
Sông Đà cau mặt
Hòa thượng đã ra đi
Đá trắng mất rồi vầng mây ấm
Chúng con còn ở lại
Tuy Hòa mờ nhạt ánh từ quang
Lòng tiếc thương tâm nguyện thiết đạo tràng
Niềm kính mến chí thành cầu Tam Bảo
Ơn giáo huấn cao dầy chưa chút báo
Nghĩa dưỡng nuôi sâu nặng trả chưa tròn
Vẫn biết, vạn pháp vô thường, hữu sanh hữu diệt
Nhưng có gì bằng tử biệt sanh ly
Huống gì giữa lúc Hòa thượng Tây qui
Chúng đệ tử lại gặp nhiều ma chướng
Từ dung đã in sâu vào tâm tưởng
Giới đức còn đậm nét với môn sinh
Không ngôn từ mà tỏa sáng tợ bình minh
Thân ý giáo thấm sâu vào tâm não
Trần đời điên đảo
Mà chúng con thiếu kẻ dắt dìu
Phật sự đa đoan
Mà Giáo hội ít người gánh vác
Nhớ Giác linh xưa, hạnh đầu đà mấy chục năm rèn luyện
Nam Trung học đạo tầm sư
Tâm lục độ bao ngày tháng đảm đương
Huế Quảng hoằng truyền chánh pháp
Trong môn phái tinh cần, ngoài tín đồ lân mẫn
Danh tướng bỏ ngoài tai, lợi quyền không để mắt
Chức Tăng thống cười nhường về pháp hữu(1)
Chữ Lục Hòa vui nhận chứng minh sư(1)
Nay chí đã đạt, nguyện đã thành,
Thuyền bát nhã Ngài xuôi về Tây Trúc
Được tin điện, dạ bồi hồi,
Sóng trần cấu nhồi chúng con chếnh choáng
Mong được Phật thương Tổ độ,
Đón Giác linh về thượng phẩm Liên Hoa
Dù cho vật đổi sao dời
Chúng đệ tử nhất tâm quy mạng lễ.
Cẩn Bái
Phật Ân Tự
Xuân Ất Sửu 1985
NHỚ ÔN
Hòa thượng THÍCH TRÍ NGHIÊM
Kính bạch Giác linh ôn!
Con cung kính đảnh lễ Hòa thượng và con xin được gọi tiếng ôn, tiếng ôn chứa đựng trọn vẹn cả niềm tôn kính chân tình mang nhiều ý nghĩa đặc biệt của miền Trung, nhất là xứ Huế.
Bạch ôn!
Vừa rồi, ngày 04 tháng 12 năm Nhâm Ngọ, con về Huế thăm chùa Quy Lai, mấy thầy trò, anh em ngồi lại với nhau, hồi tưởng quá khứ khi làm Phật sự tại Thừa Thiên mà linh tính hay những ký ức sâu sắc, những kỷ niệm đẹp đều nhắc lại mà nhắc lại nhiều nhất là ngày ôn về quy y cho Gia đình Phật tử và khuôn hội Quy Lai – Phú Vang, Thừa Thiên (1957–1958 gì đó). Nơi đó đệ tử quy y với ôn khá đông, nhắc tên ôn có người đã rớm rớm nước mắt. “Con, đệ tử Ôn TN, mấy mươi năm rồi không thấy mặt bổn sư, nhớ quá, muốn thăm mà chịu”. Thấy các đạo hữu ở đó buồn nhớ ôn, con nói rõ: “Tôi có gặp ôn, ôn bệnh nhưng còn sáng suốt lắm, quý vị có nhớ, khi bắt máy phóng thanh để ôn truyền giới, tôi đã ngu ngơ hướng cái loa sắt gần chỗ ôn ngồi, máy hú liên hoi, ôn cười bảo: chú mày ngốc nghếch quá, xoay cái loa ra ngoài. Tôi vâng lời, máy hết reo, tôi bị ôn quở một câu nhẹ nhàng. Tôi được thêm một bài học”.
Bạch ôn!
Năm 1961, đã bốn mươi hai năm rồi, con và điệu Chỉnh mà ôn thường kêu là “Điệu Sún”,hai đứa con hầu ôn và sư phụ con. Điệu Chỉnh thật thà, hay cười, siêng làm mà cũng siêng chơi, ôn thương cả hai đứa nhưng thường bảo: “Thằng Chỉnh mày học thằng Điệp mà làm việc, nó làm chu đao hơn mày”. Chỉnh chỉ dạ và cười, nụ cười rất dễ thương, còn con thì mở cờ trong bụng: “Được ôn khen, vui đáo để”. Rồi ôn tiếp: “Còn thằng Điệp học cái cười của thằng Chỉnh mới hay, chú mày cười cái miệng hô không đẹp”.Con tiu nghỉu, xụ mặt.Ôn lại cười:“Chú mày ngốc lắm, nó sún, cười thì vui, chú mày cời chứ đâu có sún”. Thấy ôn đùa vui, cả hai chúng con cũng vui! Thêm một kỷ niệm về ôn.
Năm 1962, rời Phật học viện Nha Trang, trước khi về Huế, con đến thăm và chào ôn, ôn hỏi: “Đã thăm và chào bà Bảy dưới bếp chưa?”. Con giật mình, cúi đầu nói nhỏ: “Dạ chưa”, ôn cười: “Một thiếu sót lớn”. Chao ơi! Một câu nhắc nhẹ của ôn, một bài học sâu sắc, nhớ đời. Các Ngài sao mà chí tình, chí thiện, chí chơn đến thế!
Bạch ôn!
Thiện duyên của gia đình con, phước của ba con, năm 1968 con đang lẫn trốn chế độ Thiệu ở Huế, ba con chết tại Nha Trang, con không vào được vì biến cố Mau Thân, ôn đã hoan hỷ chứng minh và chỉ bảo cho các anh con tổ chức tang lễ thật chu đáo, ôn đã cho đất để chôn ba con, ôn cho các thầy về hộ niệm đầy đủ. Đặc biệt, ôn đã khuyên dạy các anh con chí tình: “Ba của mấy chú sống hiền hòa vô sự, chăm lo việc Phật, chú ruột của mấy chú vị Pháp thiêu thân (Hòa thượng Tiêu Diêu), em của mấy chú đi tu và đang vì Phật pháp mà tù tội, gia đình có truyền thống trung kiên với Tam Bảo như vậy. Mấy chú sống làm sao cho phải đạo”. Nhờ sự chỉ dạy của ôn mà các anh con đã quay về với Tam Bảo, ân đức ôn cao quý làm sao!
Tang lễ Hoà thượng Hương Tích (Phú Yên) con gặp ôn.
Đại giới đàn ở Bà Rịa – Vũng Tàu con thăm ôn. Cũng với nụ cười tươi vui, cũng với chỉ tay thân mật, cũng với hai chữ “chú mày” rất dễ thương: “Chú mày, ở đâu cũng có chú mày, nghe chùa chú mày to lắm, đệ tử đông lắm phải không? Tốt, nhưng nuôi phải dạy, dạy cho nen, chú mày nhớ không? À, mấy đứa con thằng Phúng làm ăn ra sao? Bác Thuyết ở đâu? Làm gì?”. Con cảm động ôm chân ôn sung sướng, ôn nhớ, nhớ hết, chuyện chung, chuyện riêng, nhớ từng thành viên trong gia đình con, quan tâm đến đạo nghiệp của con, nhắc nhở con khi gặp mặt với lời thăm hỏi ân cần của tình thầy trò như cha con thắm thiết.
Bạch ôn!
Ở Long Thành con nghe tin ôn yếu
Muốn ra thăm mà phước báo chưa tròn
Rồi tin ôn đã quảy gót về Tây
Trong đau xót, con nhớ lời ôn dạy
Là con Phật phải vì đời hành đạo
Dấn thân vào với chiếc áo Như Lai
Đến, đi chỉ một chứ không hai
Còn, mất tuy hai nhưng mà một
Bộ Bát Nhã, lời Thế Tôn, ôn dịch
Để cho đời – cho hậu thế – nhân sinh
Con ghi lòng, đem hết chân tình
Trước linh điện con chí thành đảnh lễ.
(1) Giáo hội thỉnh HT làm Đệ nhị Tăng thống GHPGVNTN. Nhưng HT từ chối nhường lại HT Thuyền Tôn. Chỉ nhận làm CM trong Hội đồng trưởng Lão.