Trong vũ trụ bao la sống động huyền bí, con người bỗng trở nên bé nhỏ nhưng rất mầu nhiệm và cần thiết. Để tồn tại tốt đẹp, con người phải bắt tay nhau đấu tranh mưu cầu sự sống, đấu tranh để cải tạo thế giới. Cũng chính nhờ sự đấu tranh đó mà con người đã làm nên được những chuyện lột xác các vấn đề quan trọng và chỉ có chính tự thân con người mới có thể làm được điều đó mà thôi. Cuộc đấu tranh của nội tâm nhằm giải quyết những băn khoăn, trăn trở về sự sống, sự chết, hoạt động trên bình diện tâm linh và xã hội, nhất là khi con người đang đối diện với thực trạng sống và chết. Một thực trạng không những chỉ gây khó khăn, lo lắng cho những người đang sống trong thế kỷ XXI mà những khó khăn lo lắng ấy đã diễn ra trong quá khứ và sẽ còn tiếp tục đến cuộc sống trong tương lai.

Sống và chết là hai lãnh vực có nội dung tương quan lẫn nhau, chúng ta hoàn toàn không thể chối bỏ một để rồi chấp nhận một. Bởi vì, sống và chết là hai mặt của một thực tại duyên sinh. Nó được ví như hai mặt của một bàn tay, chúng ta không thể từ bỏ mặt trái mà ôm ấp mặt phải hay bỏ mặt phải mà nưng niu mặt trái. Nếu như không có mặt trái thì cũng không bao giờ có mặt phải. Khi bàn tay xuất hiện chính là lúc mà chúng ta phải mặc nhiên chấp nhận mặt trái và mặt phải của nó.

Thông thường, chúng ta ai cũng muốn sống. Nhưng bạn ơi, sống như thế nào để được gọi là sống, chết như thế nào để khỏi hổ danh là chết ? Đây là vấn đề rất cần thiết mà chúng ta phải tìm hiểu, hay nói khác hơn là chúng ta phải có cái nhìn thật về sự sống và cái chết, vì sống và chết là nội dung tác động đến hạnh phúc khổ đau của con người và nhân loại.

Sống và chết là một thực trạng rất thực, nhưng con người chúng ta thường chạy trốn sự thật đó, chúng ta chỉ chấp nhận sự sống mà hoàn toàn phủ nhận cái chết. Từ đó bao lo lắng, sợ hãi cái chết đều dồn dập áp tải lên sự sống của chúng ta. Vì thế cho nên cuộc sống của nhân loại không còn sự bình an và hạnh phúc toàn diện. Cuộc sống bình an sẽ đủ khả năng xóa tan những lo âu và sợ hãi đó.

Bạn hãy sống thử xem !

Nếu bạn muốn thì hãy tạm dừng các duyên, trong giây phút nào đó bạn không bị tham, sân, si chi phối, thì lúc này bạn hoàn toàn tỉnh sáng, sự sống đích thực xuất hiện. Và con người của bạn thật sự đang khẳng định quan điểm sống của chính mình. Bạn ơi ! chính nhờ những giây phút ấy mà cuộc đời tồn tại và cũng chính nhờ sự trưởng thành như thế mà cuộc sống trở nên ý vị, sinh động, tươi mát và mầu nhiệm hơn nhiều. Ở nơi đó, bạn đích thực đang sống, bạn không bị ngoại cảnh chi phối không bị những tâm lý phiền muộn làm nội tại khống chế, hoàn toàn bạn làm chủ tự thân và hoàn cảnh sống của chính mình. Được như thế thì bạn thực sự đang sống. Thế nên quan điểm chết mà tồn tại trong cuộc đời là nhằm giải thích thêm về cách thức sống mà thôi.

Sống trước hết là tồn tại với cuộc đời nhưng con người sẽ sống không có giá trị nếu như để đời mình long đong phiêu bạt như nhà thơ Vũ Hoàng Chương đã nói :

“Biển vô tận sá gì phương hướng nữa

Thuyền ơi thuyền theo gió cứ lênh đênh”

Và tồn tại một cách có ý thức trọn vẹn, ý thức đó được thực hiện qua mọi sự suy nghĩ và hành động của chúng ta.

Lựa chọn giữa hai cách sống chính là cuộc đấu tranh giữa nhận thức, lý trí và hành động trên bình diện tâm linh của con người.

Một : sống buông trôi hèn yếu, không tự chủ.

Hai: sống ý chí, chân tình và làm chủ tự thân.

Sống theo cách thứ hai tức là lúc chúng ta đang hết lòng đấu tranh để đạt đến đỉnh cao của sự trưởng thành tích cực. Một sự đấu tranh cho lý tưởng cao đẹp của sự sinh tồn. Sống có ý thức, trí tuệ sẽ là chất liệu cần thiết tiềm ẩn bên trong thể xác con người chúng ta. Và nếu như ngược lại, sống buông trôi, hèn yếu, không tự chủ thì chúng ta sẽ chết. Cái chết ở đây không phải là cái chết về thể xác mà là cái chết trên bình diện tinh thần.

Cái chết về thể xác thì ai rồi cũng phải chết, không ai có thể tránh thoát được. Chúng ta không nên chạy trốn sự thật này, vì chạy là một hành động không thông minh và rất vụng về. Thật ra, cái chết trên bình diện tinh thần quả thực đáng sợ hơn cái chết về thể xác, vì cái chết thể xác chúng ta còn có cơ hội tìm lại được, nhưng cái chết tinh thần thì hoàn toàn không có cơ hội. Vì thế cuộc sống bình an sẽ là năng lượng duy nhất đưa chúng ta đến cái chết an bình. Cho nên, cái chết thể xác không phải là vấn đề đáng sợ hãi và quan trọng nữa.

Sống và chết là hai mặt của một thực tại duyên sinh đang và trở thành bất tận. Chúng ta chỉ có một cách duy nhất là chấp nhận để rồi sống hết lòng và bình an mà không lên án hay bài xích một khía cạnh nào. Vì đó là sự thật, một sự thật muôn đời mà không có một đấng thượng đế hay vị thần linh nào có thể thay đổi được. Nhận định một cách sáng tỏ như thế thì cái chết sẽ không phải là vấn đề lo âu và sợ hãi mà trái lại, chính nó là quy luật tất yếu của sự sống còn. Phát xuất từ cái nhìn này thì chắc chắn mọi hành động, suy nghĩ và việc làm của chúng ta sẽ mang lại nhiều hương hoa tươi đẹp, tô điểm thêm cho cuộc sống ngày một mầu nhiệm hơn.

Đồng Nhật