GIAI ĐOẠN TỪ NGÀY 16/06/1963

ĐẾN 16/07/1963

Ngày 16/06/1963

Lúc 1 giờ 30 phút đêm, bản Thông cáo chung của chính quyền và Phật giáo được công bố.

Ủy ban Liên bộ có:

• Phó Tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ.
• Bộ trưởng Phủ Tổng thống Nguyễn Đình Thuần.
• Bộ trưởng Nội vụ Bùi Văn Lương.

Phái đoàn Phật giáo có:

• Trưởng phái đoàn: T.T. Thích Thiện Minh
• Đoàn viên: T.T. Thích Tâm Châu
• Đoàn viên: T.T. Thích Thiện Hoa
• Thư ký: T.T. Thích Huyền Quang
• Phó thư ký: T.T. Thích Đức Nghiệp

*

*          *

Ngày này (16/06/1963) Giáo hội Thiên Chúa giáo tại Việt Nam do Tổng Giám mục Nguyễn Văn Bình lên tiếng xác định “Giáo hội Thiên Chúa hoàn toàn đứng ngoài cuộc tranh chấp mặc dù vai trò chủ động gây ra cuộc tranh chấp là tín đồ Thiên Chúa giáo”.

CHÍNH QUYỀN PHẢN BỘI

CÔNG KHAI ĐÀN ÁP

Ngày 17/06/1963

Hơn 700.000 Phật tử kéo nhau ra đường để chờ đưa đám Hòa thượng Thích Quảng Đức đến an dưỡng địa hỏa táng bị cảnh sát chận đánh. Đồng bào phẫn uất dùng guốc giày đành trả gây ra cuộc xô xát và cảnh sát dùng lựu đạn cay thẳng tay đàn áp.

Ngày 19/06/1963

Sau 8 ngày Kim Quang Bồ Tát Quảng Đức được đưa từ chùa Xá Lợi lúc 7 giờ 15 phút. Có 51 xe chở Chư Tôn giáo phẩm và 3 xe báo chí đi theo.

Lộ trình qua các đường: Bà Huyện Thanh Quan – Hiền Vương – Trần Quốc Toản – Sư Vạn Hạnh – Minh Mạng – Hùng Vương và Lục Tỉnh đến An Dưỡng Địa.

Đúng 10 giờ hỏa thiêu. Đến chiều lấy ra được 7 viên Xá Lợi và đặc biệt quả tim đốt 3 lần nhiệt độ 3.000⁰C quả tim vẫn không cháy.

*

*          *

Trong lúc Phật giáo tỏ thiện chí tối đa chờ CQ thực thi bản thông cáo chung thì phủ Tổng thống Diệm đánh mật điện mang số 1342/VP/TT đề ngày 19/06/1963 gởi các cấp chính quyền, nói rõ tạm thời làm dịu tình hình vì sự đấu tranh quyết liệt của bọn Phật giáo. Tổng thống và ông Cố vấn ra lịnh tạm thời nhún nhường chờ một kế hoạch mới. Hãy theo dõi và thanh trừng những phần tử bất mãn kể cả sĩ quan và công chức cao cấp.

• Ủy ban Tôn giáo bảo vệ hòa bình ở Nhật Bản tổ chức mét-ting phản đối chính quyền Ngô Đình Diệm đàn áp Phật giáo VN.

Ngày 23/06/1963

Tại chùa Xá Lợi, các vị lãnh đạo Phật giáo đã nói rõ: “Có người đã cho rằng chúng tôi đã bị mua chuộc, cho rằng bản thông cáo chung đã thỏa mãn yêu cầu của Phật giáo, chúng ta phải hiểu rằng: “Khi có bình đẳng Tôn giáo sẽ có bình đẳng về mọi mặt. Phật giáo đã xem cuộc vận động của mình là cuộc đấu tranh của cả dân tộc”.

Ngày 26/06/1963

Tổng hội Phật giáo gởi văn thư số 109-THGP/HC tố cáo chính quyền không chịu thi hành thông cáo chung mà còn tiếp tục bắt bớ, khủng bố, thủ tiêu tín đồ Phật giáo.

Ở Bình Định, Phú Yên chính quyền ép nhân dân mét-ting lên án Phật giáo.

Ở Quảng Trị chính quyền tiếp tục phong tỏa chùa Tỉnh hội.

Ngày 30/06/1963

Tại New York, Mục sư Donalds Harrington trong một bài giảng ông đã ví sự tự thiêu của H.T. Thích Quảng Đức như cái chết của Giê-su hơn cả hành động mổ bụng của người Nhật.

*

*          *

Ủy ban Liên bộ gởi văn thư cho Ủy ban Liên phái phủ nhận các vụ vi phạm thông cáo chung và Tổ chức Thanh niên Cọng Hòa là phong trào quần chúng chứ không phải của chính phủ. Ý nhà nước bảo: “Việc phản đối Phật giáo là quần chúng không chịu bản thông cáo chung”. Điều này chứng tỏ thêm một thái độ hèn nhát chối tội của chính quyền Diệm.

Ngày 01/07/1963

Văn thư số 67/UBL/HC Ủy ban Liên phái Phật giáo gởi cho Tổng thống Diệm tiếp tục tố cáo cán bộ chính quyền vi phạm thông cáo chung. Cụ thể như tài liệu học tập số 3 Thanh niên Cọng Hòa của Ngô Đình Nhu sáng lập và làm thủ lĩnh đã phủ nhận bản thông cáo chung.

Chính ngày này (01/07/1963) Ngô Đình Nhu đã công kích các nhà lãnh đạo Phật giáo là “Phần tử phiến loạn”, cuồng tín đã tưới xăng đốt H.T. Thích Quảng Đức là một vụ giết người có tổ chức.

Điều này làm cho quần chúng càng thêm khinh ghét Diệm Nhu vì thái độ ngoan cố ấy.

Ngày 07/07/1963

Trong tù, nhà văn Nhất Linh uống thuốc tự tử, không chịu để cho chính quyền Diệm Nhu xét xử.

Báo Newsweek đã nhận định rằng: “Sau vụ tự thiêu của H.T. Quảng Đức, cái chết của Nhất Linh đã đóng thêm một cái đinh vào quan tài của Tổng thống Diệm”.

Tại Huế, cụ Nguyên Nghị Đoàn Đình Luận, Hội viên Hương Bình thi xã làm một bài thơ Đường Luật phúng điếu cụ Nguyễn Tường Tam, bút hiệu Nhất Linh như sau:

Mấy ai như cụ Nguyễn Tường Tam

Đúng mặt anh hùng nước Việt Nam

Tủi phận sanh nhằm thời Pháp mạt,

Vuốt nư khóc tủi bạn tâm đàm.

Sống chung một đất thân càng khổ,

Chết rẽ hai trời thế mới cam.

Tâm sự chìm ngầm sanh vãn nổi,

Mấy ai như cụ Nguyễn Tường Tam.

Ngày 08/07/1963

Chính quyền Diệm đưa ra trước Tòa án quân sự đặc biệt để xử vụ đảo chánh hụt ngày 11/11/1960 và nhóm Caravelle mục đích là để dằn mặt và cảnh cáo các phần tử muốn đảo chánh hay chống đối chính quyền.

Lại thêm một trò hề với hàng thức giả và những người có tinh thần bất khuất.

Ngày 09/07/1963

Chính quyền Diệm ban hành nghị định số 358-BNV/KS quy định treo cờ Phật giáo chỉ dành cho Tổng hội Phật giáo Việt Nam.

Lại một mưu đồ chia rẽ Phật giáo.

Ngày 11/07/1963

Ủy ban Liên bộ gởi cho Ủy ban Liên phái thư văn số 16/UBLB đổ thừa vụ thảm sát tại Đài phát thanh Huế đêm 08/05/1963 là do chất nổ Plastic của Cọng sản, chứ quân đội VNCH không có loại đó.

Ngày 12/07/1963

Ủy ban Liên phái bảo vệ Phật giáo họp khẩn tuyên bố một nghị quyết:

• Hợp sức trong cuộc vận động chung bằng phương pháp bất bạo động và gởi văn thư số 82 lên Tổng thống Diệm tố cáo những vi phạm của chính quyền có “tính cách công khai” và “tính cách nguyên tắc” đối với bản thông cáo chung.

Riêng nghị định số 358 ngày 09/07/1963 của Bộ Nội vụ, văn thư phân tích nghị định này có mưu đồ chia rẽ các Tôn giáo với Phật giáo hoặc chia rẽ các Tông phái khác với Tổng hội Phật giáo.

Ngày 14/07/1963

Tổng hội Phật giáo Việt Nam và Ủy ban Liên phái ra thông tư phát động mạnh mẽ hơn gây một phong trào đòi thực thi thông cáo chung.

*

*          *

Ủy ban Liên phái phát động khắp Thế giới việc chính phủ Diệm vẫn tiếp tục đàn áp Phật giáo tinh vi và khốc liệt hơn.

*

*          *

Hòa thượng Thích Tịnh Khiết gởi tiếp văn thư số 83 báo cho Tổng thống biết là Ngài đã chỉ thị cho Tăng Tín đồ Phật giáo tiếp tục tranh đấu dưới mọi hình thức nhưng vẫn với tinh thần bất bạo động và tôn trọng bản thông cáo chung.

Ngày 15/07/1963

Ủy ban Liên phái Phật giáo ra thông bạch xác định tiếp tục đòi thực thi thông cáo chung, với “Khẩu hiệu đòi hỏi, hình thức đòi hỏi, thời gian đòi hỏi, mục đích đòi hỏi với tinh thần Bất bạo động”.