Thứ Tư, ngày 14 tháng 10 năm 2026

Nguyên Phong Phật Ân

Trang nhà chùa Phật Ân – Ngôi Già-lam hồn Việt

Ngát Hương Đường Cũ

Thách Thức Vẫn Còn – Công Lý

Sau lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc, Phật giáo Việt Nam  gượng dậy nhưng chưa đứng vững, rồi đúng một năm sau, sinh khí năm trước lại dần dần đi vào quên lãng trong quần chúng.

Trước đó, một cuộc hội thảo quy mô có tầm cỡ quốc tế “Phật giáo Việt Nam cơ hội và thách thức”. Cũng qua đi cơ hội mà thách thức vẫn còn, chưa có một giải pháp khả thi.

Hai sự kiện ấy, còn lại gì? Phải chăng chỉ là phong trào như có tính nhất thời như hoa phù dung sáng tươi, chiều héo.

Ngoài đời, những ngày gần đây, vụ Biên giới đất liền, Hải phận đến đâu, Ngư dân đói khổ, Quần đảo đang tranh chấp, Bô-xít Tây Nguyên, hàng lậu độc hại của Trung Quốc xâm nhập ồ ạt là những vấn đề lớn của đất nước.

Trong xã hội, quốc nạn tham nhũng chưa diệt được, buôn lậu và sử dụng ma túy vẫn hoành hành, các công ty, xí nghiệp hết bức tử dòng sông này qua bức tử dòng sông khác, ruộng đồng bị thu hẹp, cảnh khiếu kiện về đất ruộng xảy ra khắp nơi, băng nhóm cướp giật chỗ nào cũng có, quán xá nhậu nhẹt thi nhau mọc lên tràn vào xã làng, thôn xóm. Một bức tranh như thế dù người lạc quan đến đâu cũng thấy nhói lòng.

Trong lúc đó, Phật giáo Việt Nam, người Phật tử Việt Nam, Tăng Ni khá đông, trường lớp cũng nhiều. Chúng ta, phải, chúng ta đóng góp với xã hội, với đất nước được gì? Hay chỉ biết có chức trọng, quyền cao – chùa to, Phật lớn, thế là đủ rồi sao? Rồi như vụ Bát Nhã ở Lâm Đồng, vụ P.H ở Đồng Nai, vụ Q. ở Phú Nhuận, vụ V.H ở Sài Gòn, tại sao như thế? Vô lẽ sinh hoạt của Phật giáo Việt Nam chỉ có thế! Tiền bạc của Đàn Na Tín Thí đổ ra cũng nhiều, sức lực của Tăng, Ni và Phật tử đầu tư cũng lắm, vô lẽ đó là mục đích hay sao?

Vậy nên, Phật giáo Việt Nam phải định hình trên một cơ sở vững chắc, phải định hướng một con đường phục vụ thiết thực, phải mạnh dạn thay đổi cách nhìn, cách làm, xin để tiền giúp đỡ người nghèo, xin để sức mà lo hoằng pháp, xin nỗ lực lo khuyên dạy tín đồ, hãy chung sức với nhau để ngăn chặn tệ nạn xã hội, hãy dấn thân vào vùng sâu, vùng xa chia sẻ niềm cơ cực với tín đồ rồi cùng với họ tạo cho được cái tinh thần đoàn kết, yêu thương, biết quý trọng lũy tre xanh, đồng ruộng tốt, trùng tu gấp các đình, chùa, miếu vũ của làng, của xóm. Ngăn chặn những thế lực vô minh, những tín ngưỡng phi đạo đức, những mưu ma chước quỷ đang rình rập để hại nước, phá dân, buôn Phật bán Thánh, mua chuộc và lũng đoạn tín đồ Phật giáo. Cơn lũ vật chất, gió lốc kim tiền sẽ tàn hại tất cả. Lúc ấy, liệu chúng ta có ngăn chặn được, có yên thân mà tụng kinh gõ mõ, và một số cán bộ có ngồi rung đùi mà nhấp nháp cà phê, thuốc lá trong biệt thự cao tầng bên vợ đẹp con xinh, có bảo vệ tài sản đã vơ vét được? Hãy ý thức nguy cơ để cùng nhau cấp thời chung sức, chung lòng cứu đời, cứu đạo. Nếu còn đố kỵ, còn nghi ngờ, còn tranh chấp, còn hơn thua, còn vị kỷ, còn tham lam, còn chia rẽ thì đại họa cho đất nước, cho Phật giáo Việt Nam khó tránh khỏi, lúc ấy sẽ TẠI, BỞI, VÌ thì còn ích lợi gì nữa.

Tổ tiên chúng ta có nói: “Vô phúc đáo tụng đình”, có nghĩa là người nào, nhà nào vô phước thì đi hầu quan tòa, dù mình kiện người khác hay người khác kiện mình, hoặc giả không có kiện tụng nhưng vì một lý do nào đó mà phải bị ra tòa, tất cả đều là “vô phước”, theo câu nói trên, gẫm lại không phải là vô lý.

Ở trong nhân gian lại có câu “Nén bạc đâm toạc tờ giấy”, nghe câu này rõ ràng đã nghi ngờ sự công minh của công lý, không tin tưởng vào công lý nữa, vì công lý đã bị kim tiền sai khiến. Các câu trên đã có trong thời Phong kiến, thời Thực dân thống trị vì công lý chỉ là sản phẩm của kẻ cường quyền, kẻ cướp nước, pháp luật của bạo lực, của vô minh.

Nhận định và thực tế chỉ có trong thời thực phong nay đã lùi về quá khứ, chứ không thể có, không thể chấp nhận trong thời kỳ mà đất nước đã dành được độc lập và thống nhất giang sơn. Mọi người thở phào vất đi gánh nặng để nhẹ nhàng chung vai sát cánh xây dựng lại quê hương. Khi nói đến công lý thì phải đề cập đến pháp luật, vì pháp luật cần có và phải có để phụng sự công lý, vì nếu pháp luật lơi lỏng, pháp luật không nghiêm, pháp luật chỉ để phụng sự cho tư kiến, cho kiến thủ thì chắc chắn pháp luật ấy trở thành phản tác dụng vì không đem lại an lạc cho mọi người, không bảo đảm được mọi nhu cầu và cơ cấu của một xã hội lành mạnh.

Con người phải ý thức rằng pháp luật để phụng sự công lý thì cuộc sống mới yên ổn, thân mạng và tài sản mới được bảo vệ, hạnh phúc mới được trọn vẹn, và ngược lại.

Có điều, dù cho công lý có nghiêm minh, pháp luật có hiệu quả cũng chỉ giải quyết được những hiện tượng, nói rõ hơn là những tội lỗi đã xảy ra hoặc răn đe để người ta sợ, có tính tạm thời như cắt ngọn tỉa cành chứ chưa phải giải quyết tấn gốc. Chỉ có, làm thế nào để con người tự giác, tự thấy rõ, tin vào công lý của tự tâm, có vay có trả theo định luật nhân quả mà không dám phạm vào tội lỗi, mà cái gốc của tội lỗi là tham lam, sân hận, si mê. Con người khi diệt được tham tâm, trừ được sân hận, sáng suốt chín chắn trong mọi ý nghĩ, ngôn ngữ, hành động thì không hoặc ít có tội lỗi.

Vấn đề được đặt ra là con người tránh được tội ác không phải chỉ vì sợ pháp luật trừng phạt, mà sợ định luật nhân quả vì định luật này không do ai sáng tạo, không do các thế lực trần đời áp đặt mà do chính mỗi con người quyết định, nó mạnh mẽ đúng đắn, công minh chi phối tất cả mọi sinh hoạt, đem đến đau khổ hay hạnh phúc cho bản thân, gia đình, xã hội, quốc gia và cả thế giới. Đó mới là công lý vững chắc và trường cửu.

Người cầm cân công lý hiểu như vậy để phụng sự, nhà lập pháp và hành pháp hiểu như vậy để có một chính sách, một đường lối đúng đắn, cao đẹp thì mới đáp ứng được nhu cầu đích thực của cuộc sống con người.

Tặng riêng Lê Thị Thủy – Quảng Ninh

(Cán bộ Tư pháp Tỉnh)


Thông diệp

Của một người gởi đến mọi người

nhân mùa báo hiếu Vu Lan

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA

MÂU NI PHẬT

Tâm Phật là tâm hiếu.

Thưa quí vị:

Đạo Phật là đạo hiếu.

Hạnh Phật là hạnh hiếu.

Nên người Phật tử phải là người chí hiếu.

Truyền thống của đạo Phật, Đạo Phật Việt Nam. Đạo Hiếu Thuận.

Truyền thống của dân tộc, Dân Tộc Việt Nam. Dân Tộc Hiếu Thuận.

Một đạo lý xem sự hiếu hạnh đứng đầu trong muôn hạnh.

Một dân tộc xem sự tri ân và đền ơn là một nghĩa vụ cao cả trên mọi nghĩa vụ.

Một con người mà là người Việt Nam hấp thụ được giáo lý đức Phật nên nhận chân được ý nghĩa sống giữa cuộc đời. Một ý sống sáng rực nghĩa tình không những đối với cha mẹ hiện tiền mà còn với đa sanh phụ mẫu quá khứ. Trên lộ trình phát triển trí tuệ và từ bi.

  • Từ căn bản giải thoát, tự giác và giác tha.
  • Từ bức thông điệp xây dựng đời sống có ý nghĩa cao thượng của đức Phật gởi cho nhân loại.
  • Từ luật lệ bất thành văn, truyền thống hiếu kính của giống giòng Việt tộc.
  • Từ ý thức sâu đậm và khả năng xây dựng đạo đức căn bản của con người.
  • Từ một ý thức, một tầm nhìn chứa đựng tình cảm siêu nhiên trong sáng của người con Phật.
  • Từ một tinh thần biết ơn và đền ơn không ranh giới, không hạn hẹp của người Việt Nam.

Giáo pháp đức Phật trong sáng hóa tình cảm con người, giúp con người thoát ngoài sự trói buộc của tham lam, ích kỷ, si mê, của thứ tình cảm nhỏ hẹp.

Giáo pháp đạo Phật mạnh mẽ, dùng lưỡi gươm trí tuệ cắt phá lưới vô minh, trong đó có sự vô minh của tình cảm.

Giáo pháp đạo Phật triệt để và cương quyết loại bỏ mọi ý nghĩ, mọi hành động, mọi lời nói phi chánh pháp, bất nhân, bất nghĩa, bất hiếu, bất trung.

Môn đệ của đức Phật trong mỗi ngày phải chạm trán với những khó khăn, phải đối đầu với những bất công, với chông gai hung ác, với lừa lọc dối trá của cuộc đời, nhưng dứt khoát không để cho tâm mình hoen ố, không xâm phạm quyền lợi của tha nhân để chuốc lấy khổ đau và tạo thêm tội lỗi. Trong đó, tội bất hiếu đừng đầu trong muôn ngàn tội lỗi.

Ôn lại truyền thống báo hiếu, báo ân, nhớ công cha nghĩa mẹ, trọng tình bạn nghĩa thầy. Lòng dặn lòng cố tu tâm dưỡng tánh, làm những việc phải làm, nói những điều cần nói, nghĩ đúng, làm đúng, nói đúng.

Chỉ có thế mới đền đáp  được thâm ân của Thầy Tổ, của cha mẹ, ông bà, của tổ tiên, của quốc gia xã hội.

Cầu nguyện Tam bảo gia hộ cho toàn thể chúng ta.

Nam Mô Đại Hiếu Mục Kiền Liên Tôn Giả.

CẢM NIỆM NHÂN KỶ NIỆM NGÀY

ĐỨC THẾ TÔN THÀNH ĐẠO

Đêm ấy, cách đây hơn 20 thế kỷ, trên bầu trời trong xanh, long lanh sao bạc, Thái tử Tất Đạt Đa ngồi tĩnh tọa dưới gốc bồ đề, bên sông NI LIÊN THUYỀN nước ẤN ĐỘ. Trong cảnh rừng đêm tịch mịch ấy, có ai hình dung được nó như thế nào? Vì mưu cầu hạnh phúc chân thật cho mọi loài, muốn cải tạo xã hội loài người hoàn toàn thiện mỹ, cứu vớt chúng sanh ra khỏi vòng sanh tử luân hồi, không thể ngồi nhìn chúng sanh lặn hụp trong bể khổ trầm luân, Ngài quyết tâm tìm ra con đường giác ngộ giải thoát chúng sanh. Xé tan màn vô minh đen tối, để chúng sanh thấy ánh quang minh – Nên Ngài đã rời nơi cung điện nguy nga, ngọc ngà châu báu, màn gấm nệm nhung. Cảnh phu thê đầm ấm, tình phụ tử bất ly, ngài đã lìa xa tất cả. Ra đi để hoàn thành đại nguyện. Dấn thân vào rừng núi hoang vu, bạn với chim muông rừng núi, lấy đất làm chiếu, lấy trời làm màn, đói ăn trái cây, khát uống nước suối, tu khổ hạnh 6 năm Ngài chưa tìm ra chân lý, và một ngày kia Ngài té xỉu giữa rừng. Nhờ bát sữa của nàng Tu Xà Đề mà Ngài hồi tỉnh. Kính lạy đấng Chí tôn! Con niệm đến đây mà lòng con dâng lên một cảm giác khó tả. Con biết nói gì đây, giòng sông Ni Liên nước xanh trong mát kia, đã hân hạnh đón được kim thân rửa sạch bụi trần khi Ngài sắp thuyền định. Đám cỏ xanh vô tình hiền dịu đã sung sướng đưa mình làm nệm đón đỡ một vị cứu tinh muôn loài.

Cây Bồ đề sum sê cành lá, đã tốt phúc vươn mình che chở đón gió mưa cho một đấng Cao minh của vũ trụ, con còn nhớ rõ lời của Ngài khi tĩnh tọa dưới gốc Tất Bá La: “Nếu không tìm ra được chân lý dù thịt nát xương tan, ta cũng không rời khỏi chốn này”. Cao cả thay! Lời phát nguyện vô cùng cương quyết ấy. Và sau 49 ngày thuyền định, Ngài đã thực hiện được ý nguyện – tìm ra được đạo vàng.

Kính lạy Ngài,

Hôm ấy tuy đã về quá khứ, nhưng nhờ lịch sử con được biết canh một Ngài chứng quả: TÚC MẠNG MINH: thấy rõ những kiếp trong quá khứ. Canh hai Ngài chứng quả: THIÊN NHÃN MINH: thấy rõ vũ trụ bao la. Canh ba Ngài chứng: LẬU TẬN MINH, rõ biết nguyên nhân sự khổ và tìm ra phương thuốc diệt khổ – giác ngộ hoàn toàn.

Chúng sanh ơi! Đức Thích Ca đã thành Phật. Ngài đã tìm ra Chánh pháp. Ngài sẽ đem đạo lý ấy mà giáo hóa chúng sanh. Chúng sanh ơi! Nhân loại ơi! Hãy tỉnh dậy. Tỉnh dậy mà học hỏi đạo Ngài. Tài sắc danh vọng không đưa chúng sanh đến chỗ an vui thật sự đâu, hãy vất bỏ tham sân si là gốc rễ của muôn ngàn tội lỗi. Vất lòng vị kỷ và ngã mạn đi, để giác ngộ như Ngài. Nhân loại ơi! Đời mau tàn lắm, sự chết theo lưỡi búa thời gian, như cánh hoa mai tươi chiều úa. Đời người sẽ trở nên vô nghĩa nếu sống thiếu đạo đức, thiếu niềm tin, thiếu an lạc.

Kính lạy đấng Thế Tôn,

Ngài đã dạy chúng con: “Ta là Phật đã thành các ngươi là Phật sẽ thành”. Ôi! Nhiệm mầu thay. Câu ấy đã phát ra từ kim khẩu đã trên 2.000 năm mà âm vang còn rõ rệt bên tai con và mọi người yêu chân lý.

Ngài là đấng cha lành muôn thuở của con, đã tạo cho con một lý tưởng để tôn thờ, như muôn ngàn chúng sanh. Biết làm sao đền đáp được thâm ân của Ngài, hôm nay mọi người làm lễ kỷ niệm ngày Thành đạo của Ngài. Con không biết làm gì hơn là thành tâm thệ nguyện: Con nguyện quyết tâm phục vụ Chánh pháp. Dù khổ cực gian lao, lý tưởng con vẫn một lòng tôn thờ. Nhiệm vụ thiêng liêng cao quý của người Phật tử, một đoàn sinh của đại Gia đình Phật tử Việt Nam con sẽ luôn tận tâm phụng sự. Con sẽ cố gắng góp một phần vào công việc hoằng dương Chánh pháp.

Con nghĩ rằng đó cũng là sự đáp đền ơn sâu của Ngài trong muôn một, và để khỏi hổ thẹn với danh từ Phật tử mà con đang được hân hạnh tham dự.

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT

Kỷ niệm ngày thành lập chính thức

GĐPT An Truyền, Huế, 1956

Gửi bình luận

↑