Niệm Ân Thân Mẫu

Mạ, nhũ danh là Trương thị Thí, tự là Hương, sinh năm Nhâm Tý, thọ tam quy ngũ giới với Hòa thượng Thích Trí Thủ – pháp danh NGUYÊN HOA. Chánh quán làng Phù Lễ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên, nay là xã Quảng Phú, huyện Hương Điền. Là con của cụ ông Trương văn Thùy và cụ bà Nguyễn thị Dậu.

Lúc thiếu thời, do thiện duyên tiền kiếp, mạ được cụ Nguyễn thượng Hiền (một nhà trí thức yêu nước) nhận làm con nuôi. Sẵn có tư chất thông minh, lại được hấp thụ một nền Nho học lẫn Tây học nên đời sống khá văn minh so với các người cùng lứa. Bẩm tính vốn hiền hòa đôn hậu, cụ Nguyễn thương mạ như con đẻ, chăm sóc dạy dỗ rất chu đáo, vì vậy mạ trở thành một người con gái đảm đang, công dung ngôn hạnh vẹn toàn.

Năm 17 tuổi kết duyên với cha, hạ sinh 12 người con – 5 trai 7 gái. Năm trai là Phúng, Điệp, Long, Vịnh và Thành, bảy gái là Kim Trang, Ngọc Điểm, Từ Diệm, Ngọc Nga, Ngọc Quyến, Diệu Uyển, và Minh Châu.

Hai trai Vịnh và Thành, hai gái Nga và Quyến đã chết khi còn nhỏ, còn lại 3 trai 5 gái đều được mạ nuôi dưỡng đến lớn khôn.

Trong những năm đất nước loạn ly, chiến tranh chống Pháp, ruộng vườn tan hoang, mạ phải tần tảo giúp chồng nuôi con vô cùng vất vả nhưng mạ vẫn quyết tâm cho các con ăn học khỏi thua sút bạn bè. Nhất là 3 người con trai là anh Thuyết (con mạ Đích), Phúng và Long được mạ chăm lo việc ăn học, định vợ gả chồng chu đáo hơn cả.

Khổ nhọc nhất là những năm tản cư về Hà Trử từ năm 1949 đến 1952 – khi cha lâm nạn (ở tù), mẹ phải quán xuyến việc nhà, lo bới xách thuốc men cơm gạo, tay bồng tay dắt dẫn đàn con dại thập tử nhất sinh dưới làn mưa bom đạn. Nhưng nào đã yên, từ khi làm dâu họ Đoàn cho đến ngày nhắm mắt, mạ luôn ngậm đắng nuốt cay vì lòng ganh ghét, ố nhơn thắng kỷ của một vài người bám riết mưu hại, vu khống nhiều điều. Nhưng với sự ẩn nhẫn, lối cư xử tế nhị cao thượng, cộng thêm niềm thương kính của tuyệt đại đa số bạn bè, hàng xóm và bà con nội ngoại, mạ đã thắng vượt và cảm hóa được những người xấu tính. Cũng nhờ thế mà đức độ của mạ rạng ngời, tỏa sáng, ảnh hưởng con cháu xa gần.

Là một tín đồ thuần thành của đạo Phật, một hội viên trung kiên của giáo hội, mạ tham gia tích cực mọi sinh hoạt từ thiện và xã hội của Phật giáo địa phương, đã khuyến khích con cháu tấn tu và phục vụ Đạo pháp, đã xem các đạo hữu như người thân, xem các cao tăng đại đức như cha mẹ, tận tâm phục vụ cúng dường như một người con chí hiếu. Cũng nhờ thế, mạ được các ngài đạo cao đức trọng lưu tâm dạy bảo khuyến khích, như : Hòa thượng Trí Thủ, Hòa thượng Trí Quang, Hòa thượng Trí Nghiêm, Hòa thượng Thiện Siêu. Đó cũng là một phước báu mà mạ được hưởng.

Bên cạnh đó, những ngày ban đầu chỉ là bạn con mạ, lui tới viếng thăm, sau cảm ân đức mạ mà trở thành “nghĩa tử”, tình thâm nghĩa nặng như các anh Thiện Nhu, Thiện Hoài, Hữu Huỳnh, Văn Cầm, Tư, Ty, Nhạn. Khi mạ đau yếu và lâm chung, chính những người con này lại gánh vác những việc nặng nhọc.

Sự chịu đựng của mạ thật quả phi thường: đàn con 12 người lần lượt bỏ mạ ra đi – Vịnh, Thành, Nga, Quyến từ trần lúc còn nhỏ, còn lại 8 người, cảnh tre già khóc măng non xảy ra liên tiếp. Đến khi mạ nhắm mắt chỉ còn 3 anh em (Điệp, Uyển và Châu). Có lẽ, đây cũng là một lý do mà mạ nhận cảm khổ đế trong luật vô thường, nên mạ từ giã cõi đời không nuối tiếc.

Lạy mạ !

Trước linh cửu mạ, con cố nén đau thương, ôn lại những ký ức cao quý nhất của tình mẫu tử. Lời mạ xoáy mãi vào hồn, văng vẳng bên tai: “Con của mạ khóc phải đúng lúc, cười phải đúng chỗ, nói phải đúng lời, và làm phải đúng việc”.

Nên khi con tự chặt tay viết cáo trạng để bảo vệ đạo pháp, trước ba quân thiên hạ mạ đã tươi cười mà nước mắt mạ chảy: “Nếu vì sự tồn vong của Đạo pháp, và quyền lợi tối thượng của Dân tộc mà con tôi phải bỏ cả thân mạng, tôi cũng vui lòng; chứ mới một ngón tay thì đã có chi mô”.

Mạ ơi, con rất sung sướng và hãnh diện khi có một bà mẹ khí phách và can đảm như mạ.

Hôm nay, mạ đã nằm yên trong áo quan, bà con đã tẩm liệm chu đáo. Nhìn ảnh mạ, nghe tiếng mạ đọc di chúc trong băng nhựa. Mạ đã tự lo, đã sáng suốt dặn dò con cháu: “Khi mạ chết, chắc Minh Tâm không về kịp, bảo anh Nhu mời quý thầy nhập liệm mạ, sau đó thầy Minh Tâm về sẽ tiếp tục lo đám tang, còn mọi việc đã có bà con lo liệu”.

Ngày mồng hai, mạ còn ngồi chơi tài bàn và cúng mệ ngoại. Ngày mồng bốn mạ còn ngồi ăn giỗ và tắm gội. Chiều ngày mồng sáu lúc 2 giờ, mạ còn dặn Uyển đề phòng bệnh tật; đến 3 giờ, mạ còn tự tay bưng sâm để uống. Nhưng đến 3 giờ 7 phút thì mạ trút hơi thở cuối cùng – khi cô Tịnh Phương tụng xong kinh Thủy Sám quyển I.

Sự tinh tấn và sáng suốt của mạ rõ ràng là cận tử nghiệp của mạ rất nhẹ nhàng. Con tin giờ này mạ đã được kề bên sen báu, được nương bóng từ quang. Và con cháu thành tâm lắng nghe nguyện làm theo di ngôn của mạ.

Đông Đinh Mão, tháng cuối, ngày 12

Con của Mạ

Minh Tâm

*

CHÂN THÀNH NIỆM ÂN

Tại HUẾ

• Hòa thượng THÍCH THIỆN SIÊU Trú trì tổ đình Từ Đàm

Chứng minh tang lễ

• HT THÍCH MẬT HIỂN Trú trì tổ đình Trúc Lâm và Tăng chúng
• TT THÍCH ĐỨC TRÌ Trú trì chùa Ba la mật
• TT THÍCH PHỔ LỢI Trú trì chùa Chưởng Quang
• ĐĐ THÍCH THIỆN CHÍ Trú trì chùa Phù Lễ
• ĐĐ THÍCH TỪ VÂN Trú trì chùa Kim Sơn
• ĐĐ THÍCH CHƠN HƯƠNG Trú trì chùa Quảng Tế
• ĐĐ THÍCH KHẾ CHƠN Trú trì chùa Thiên Minh
• ĐĐ THÍCH THANH ĐÀM & TRƯỜNG ĐỊNH Tổ đình Thuyền Tôn
• ĐĐ THÍCH CHÍ MẬU Trú trì chùa Từ Hiếu
• ĐĐ THÍCH CHƠN HIỀN & HUỆ PHƯỚC Tổ đình Tường Vân
• ĐĐ THÍCH TÂM THỌ & PHƯỚC TOÀN Chùa Vạn Phước
• ĐĐ THÍCH THANH HUYỀN & HẢI ẤN Chùa Từ Đàm
• ĐĐ QUANG NHUẬN Chùa Hiếu Quang
• ĐĐ KHẾ VIÊN Chùa Linh Quang
• ĐĐ LƯU THANH & TÂM MINH Tổ đình Trúc Lâm
• ĐĐ TÂM PHÁP Chùa Từ Quang
• ĐĐ THÍCH TRÍ ĐẠO Trú trì chùa Qui Lai
• ĐĐ ĐẠT MINH & ĐẠT ĐỨC Chùa Quảng Tế
• Sư Bà DIỆU KHÔNG & quí Sư cô Chùa Hồng Ân
• Ni sư CÁT TƯỜNG & quí Sư cô Hoàng Mai Tịnh Thất
• Ni sư THỂ CHÁNH & DIỆU TẤN Chùa Diệu Đức
• Ni sư CHƠN HIỀN & quí Sư cô Chùa Diệu Hỷ
• Ni sư QUẢNG THÀNH & quí Sư cô Chùa An Phước
• Sư cô DIỆU TÍN & quí Sư cô Kiều Đàm Ni Viện
• Sư cô NHƯ THIỆN Trú trì chùa Bửu Hương
• Sư cô MINH TÁNH Trú trì chùa An Cựu Tây
• Phật tử các đạo tràng : THUẬN HÓA, THÀNH NỘI, TỪ ĐÀM, PHƯỚC LINH, AN TRUYỀN, QUI LAI.
• Ban Hướng dẫn GĐPT THỪA THIÊN.
• Đoàn Cựu HT GĐPT THỪA THIÊN
• Ban Đại diện và Cựu HT GĐPT PHÚ VANG & PHÚ THỨ.
• Ban đại diện các Khuôn giáo hội AN TRUYỀN, DIÊN TRƯỜNG, QUY LAI, NAM PHỔ, DƯƠNG NỔ, CỰ LẠI, DƯỠNG MONG, TRIỀU THỦY.
• Các Ban HT các GĐPT PHÚ VANG, PHÚ THỨ.
• Các thân hữu Cán sự, Tá viên BV Trung ương HUẾ.
• LÀNG HỌ, bà con nội ngoại, và Tam đại phái họ ĐOÀN.

Tại ĐÀ NẴNG

• Hội Bảo thọ An cư đông – Quận III
• HTX mua bán phường Bình Thuận – Q.I
• Ban Giám hiệu trường Ngô Gia Tự – Q.III
• Ban Hộ niệm chùa Phật Giáo Thanh Bình.

Tại TUY HÒA – PHÚ KHÁNH

• Hòa thượng BÁT NHÃ & Tăng chúng Chùa Bảo Tịnh
• ĐĐ THIỆN ĐẠO Trú trì chùa Phi Lai
• ĐĐ NGUYÊN ĐỨC Trú trì chùa Hồ Sơn
• Các môn đệ Trường Trung tiểu học Bồ Đề Tuy Hòa cũ.
• Đoàn viên thanh niên Phật tử Phú Yên cũ.
• Cựu HT & Ban Hướng dẫn GĐPT Phú Yên.

Tại CAM RANH

• Thượng tọa THÍCH THIỆN PHÁT Trú trì chùa Vạn Hạnh
• Ban Hướng dẫn GĐPT Cam Ranh.
• Các môn đệ Trường Bồ Đề Cam Ranh cũ.
• Các đạo hữu chùa Từ Vân & chùa Phước Long (đá bạc).

Tại PHAN THIẾT

• Hòa thượng THÍCH VIÊN QUANG và Tăng chúng Tòng Lâm Vạn Thiện
• TT CHƠN THÀNH và Tăng chúng, Phật tử Chùa Tỉnh hội Phan Thiết
• TT HUỆ TÁNH và Phật tử Chùa Phật Quang
• TT TRÍ TỊNH Trú trì chùa Giác Hoa
• Sư Bà HUYỀN TÔNG và Ni chúng Chùa Bình Quang và Liên Hoa
• Cựu HT và Ban HD GĐPT Bình Thuận
• Các thân hữu Tỉnh đoàn TNPT Bình Thuận cũ.
• Các môn đề Trường Bồ Đề Phan Thiết cũ.
• Đoàn Mục Liên chùa Phật Quang và gia đình họ Quảng.

Tại SÀI GÒN

• Hòa thượng THÍCH TÂM HƯỚNG và Tăng chúng Chùa Vạn Phước (Phú Thọ)
• Hòa thượng THÍCH MINH CHÂU và Học Tăng Viện Đại học Vạn Hạnh
• TT THÍCH ĐỨC CHƠN và Tăng chúng Quảng Hương Già Lam
• Các anh chị Cựu Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPT/VN.
• Đoàn Phật tử Mục Kiền Liên chùa Thiên Minh – Thủ Đức

Tại LONG THÀNH (Đồng Nai)

• Ban Đại Diện Phật Giáo Huyện Long Thành
• Chư vị Thượng tọa, Đại đức, Tăng sinh Thiền viện Thường Chiếu
• Thượng tọa THÍCH TRÍ THÂM và Phật tử Chùa Bửu Lộc
• Thượng tọa THÍCH KIẾN TÁNH và Phật tử Chùa Bửu Lâm
• Thượng tọa THÍCH THẬT TÁNH và Phật tử Chùa Suối Trầu
• Thượng tọa THÍCH TRÍ TÁNH và Phật tử Chùa Bửu Thiền
• Thượng tọa THÍCH THIỆN THẮNG và Tăng Ni    Chùa Pháp Hoa
• Thượng tọa THÍCH ĐỒNG NGHĨA Chùa Bửu Tháp
• ĐĐ MINH LẠC                    Chùa Pháp Hưng
• ĐĐ GIẢI QUÃNG              Chùa Quảng Hiệp
• ĐĐ THÍCH MINH TRÍ và Phật tử – Chùa An Linh
• Tăng chúng Chùa Pháp Bảo
• ĐĐ THÍCH CHƠN ĐỊNH và Phật tử Chùa An Lạc Hạnh
• ĐĐ THÍCH TRÍ LỰC và Tăng chúng Chùa Liên Hoa
• Quý Đại Đức chùa Thiền An, Thiện An, chùa Linh Bửu, chùa Pháp Vân, chùa Giác Hải, Phật tích Tòng Lâm, chùa Long Giác, chùa Phước Quang, Bạch Ngọc.
• ĐĐ TỪ TẾ và TRÍ TỪ
• Ni sư NHƯ ĐẠO và Ni chúng – Tu viện Liễu Đức
• Ni sư NGUYÊN LIÊN – Tịnh xá Ngọc Thành
• Ni sư NHƯ TỊNH và Ni chúng – Thiền viện Linh Chiếu
• Ni sư NHƯ TRÍ và Ni chúng – Chùa Vân Long
• Ni chúng                      Thiền viện Viên Chiếu
• Ni sư NHƯ HẠNH                 Chùa Long Hoa
• Ni chúng                        Tịnh thất Viên Thông
• Ni chúng                           Tịnh thất Pháp Hoa
• Quý Sư cô chùa Thuyền Tôn, chùa Lôi Âm, chùa Quan Âm, chùa Phổ Minh, tịnh thất Phước Long.
• Quý Phật tử ở Long Thành, Tam An.
• Quý cô Diệu Lạc, Diệu Huyền, Trường An, Diệu Hòa, cô Tâm, cô Quế…

Tang quyến chúng con xin chân thành niệm ân chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức, Tăng ni và Phật tử xa gần. Các Đạo tràng, các Khuôn giáo hội, các pháp hữu thiện hữu tri thức, Làng, Họ, Phái, bà con nội ngoại, các môn sinh, môn đệ. Đã vì đạo tình mà tổ chức cầu nguyện, viết thư thăm hỏi, điện tín chia buồn, phúng điếu, tiễn đưa linh cửu của thân mẫu chúng con đến nơi an nghỉ và liên tục cầu nguyện đến 49 ngày.

Trong lúc tiếp nghinh, khó tránh khỏi khuyết điểm. Mong chư tôn đức và quý vị cho chúng con được đảnh lễ niệm ân và sám hối.

NAM MÔ THƯỜNG HOAN HỈ BỒ TÁT MA HA TÁT

An Truyền, Xuân Mậu Thìn

Ngày chung thất, 25/01 PL.2531

Minh Tâm