Niệm con,

Bao đêm rồi, trằn trọc với nhiều ý nghĩ, có nên viết và gởi cho con những dòng chữ này không, vì thầy biết, những suy nghĩ của thầy không phải là những ý nghĩ của con, hai lứa tuổi, hai thế hệ khác nhau, sinh ra giữa hai hoàn cảnh khác nhau, đi tu giữa hai thời đại khác nhau và đôi lúc về nhận thức và mục đích xuất gia cũng có điểm khác nhau nữa, do đó mà trong quan niệm, trong lối sống cũng có nhiều điểm khác nhau, vậy thì làm sao có thể… Nói như thế không có nghĩa là thầy trò ta không rút ngắn được khoảng cách mà phải xóa hẳn khoảng cách mới có thể… Chắc con thừa hiểu ý thầy, vậy thì điều thầy nói với con sau đây, con hãy lắng lòng đọc kỹ, nghe kỹ rồi suy nghĩ kỹ, chắc chắn không những đã xóa bỏ được khoảng cách mà còn hội nhập làm một, hòa quyện vào nhau để từ đó mà có một cách nhìn chung vào một hướng chung, bước trên một con đường chung dẫn đến một mục đích chung. Chắc con sẽ hỏi, vậy từ lâu thì sao? Thầy thành thật, đau lòng mà nói nhỏ với con rằng, từ lâu chỉ chung hình thức mà nội tâm chưa chung, chỉ chung ngôn từ mà chưa chung hành xử, mà nếu có chung được ít nhiều thì hầu như cũng chỉ chiếu lệ mà thôi. Điều đó, thầy không muốn, con cũng không muốn mà nghiệp dĩ nó muốn, nội ma ngoại chướng muốn. Chúng ta phải thấy rõ điều đó – Ví dụ như thầy muốn con học giỏi, con cũng muốn học giỏi nhưng con lại tham ngủ, ham chơi, lười học, rồi thầy la rầy, con bất mãn, buồn bực, oán trách…

Tết vừa qua, huynh đệ con gặp mặt muốn bày trò giải trí đỏ đen, thầy cấm, các con muốn chè chén cho vui, thầy cấm, thế là huynh đệ con, đứa vui vẻ vâng lời nhưng cũng có đứa buồn rầu bất bình, lại cho thầy nghiêm khắc.

Niệm con,

Thầy đã già, thầy đâu sống mãi với các con để rèn luyện, để dạy dỗ – Khi thầy không còn bên các con nữa, các con có muốn thầy la rầy đánh mắng cũng không có, muốn nói lời vâng dạ cũng không được vậy tại sao bây giờ không biết vâng lời ? Phước báo lớn nhất của đời thầy là gặp được Minh sư rất nghiêm khắc, rất siêu tuyệt. Thầy luôn luôn tự kiểm bản thân, năm chục năm trường chưa một lần trái ý bổn sư – dù điều trái ý rất nhỏ, làm học trò mà trái ý thầy là bất hiếu, không thể dung thứ được, nhờ vậy thầy mới được như hôm nay, nếu không có sự răn dạy của ân sư, con người thầy cũng thuộc loại “điếc không sợ súng” thì chắc chắn đã gục lâu rồi, không gục cách này cũng ê chề cách khác. Chắc con đã thấy, có nhiều đứa con ngỗ nghịch, cứng đầu, khó dạy, bất hiếu khi cha mẹ còn sống, làm cha mẹ đau khổ buồn phiền. Khi cha mẹ qua đời thì khóc than ân hận, như vậy nào có ích gì! Chúng ta, trưởng tử của Đức Như Lai vô lẽ bắt chước thói đời thường tình như thế.

Năm này, 62 mùa lá rụng đi qua trong đời, thầy đã là một lão già bao nhiêu đắng cay chồng chất, bao nhiêu trách nhiệm đè vai, bao nhiêu gian lao làm tóc chóng bạc, làm lưng chóng còm như con thấy đó – thế mà, có lúc nào thầy được yên ! Biết thế là dại, là ngu.

Kẻ tu hành ai dại gì mà gánh lo âu phiền não, vậy mà thầy phải cứ gánh, mỗi ngày mỗi nặng thêm, một đàn em của con còn nhỏ, có đứa gia đình của nó rất hạnh phúc nhưng nó muốn đi tu, có đứa gia đình khó khăn, thiếu thốn nhưng nó có chủng tử tu hành nên mới vào chùa ăn chay niệm Phật, có đứa mồ côi, thiếu vắng tình yêu thương của cha mẹ, nó rất cần sự vỗ về dạy dỗ của thầy trò mình. Tất cả “kiếp xưa ắt có nhân duyên, nếu không sao lại vào thuyền Nguyên Phong (Phật Ân)”.

Vì vậy, vì cái duyên, cái nợ với nhau, nhiều vị giỏi hơn thầy nhiều lắm, đức tài đầy đủ thế mà nó không đến, nhiều chùa sướng hơn, đầy đủ hơn chùa mình nó không vào – thầy đã từ chối biết bao người, con biết – duyên thầy trò, tình huynh đệ đã quyện vào trong tổ ấm Nguyên Phong (Phật Ân) – Thôi thì, đời thầy vốn nhiều khổ ải, khổ thêm một chút chả sao. Kiếp người vốn đã lắm nhiêu khê, có nhiêu khê thêm thì nợ càng chóng hết. Cụ Phan Bội Châu đã nói “Ví phỏng đường đời bằng phẳng cả, Anh hùng hào kiệt có hơn ai”. Khi bị lao lý của 4 chế độ, 4 lần, thầy cũng tự bảo “Đời không sóng gió không gì thú, Sống chẳng gian nan không gì vui”.

Thế mà, trong các con, nhiều đứa vọng tâm mong cầu ăn sung mặc sướng, mong cầu cuộc sống phồn hoa. Chư Tổ xưa đã bảo “hưởng thọ dục lạc tăng thêm nghiệp chướng” ai cũng bảo đúng, bảo hay, nhưng thực hành thì dở ẹt, ngôn hành bất nhất. Một đàn em của con còn nhỏ, chúng nó nương tựa vào thầy vào các anh lớn, nếu vô thường kéo đến, có đứa ở nhà đã mồ côi cha mẹ, đến chùa nó chịu cảnh mồ côi thầy – nghĩ đến đó, thầy có cam tâm về với Phật sớm? Các con đã đủ lông đủ cánh, bay nhảy tự do, nhưng bay nhảy cách nào cho nên người hữu ích – Đạo pháp đang chờ, quốc gia đang đợi, đợi chờ những bàn tay, những khối óc của các con, của quý vị Tăng ni trẻ tràn đầy tâm huyết. Tự do nào cho đúng nghĩa tự tại giải thoát của Như Lai. Ở gia đình cha mẹ, bà con đang hy vọng, tín đồ cũng đang tin tưởng ở các con – Niệm ơi, con làm sao cho xứng đáng niềm tin tưởng và kỳ vọng đó – rồi, các con có nghĩ đến, có thương yêu lo lắng cho em út không? Ngày nào con cũng bạch với Phật “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ” – Con chưa độ được bản thân, chưa độ được gia đình, chưa độ được huynh đệ! Vậy con nghĩ thế nào? Tại vì trong hiện tại con chỉ biết chạy theo danh tướng, chạy theo học vị, chạy theo bạn bè, đua đòi ăn mặc, xe cộ, dép giày. Thì giờ để vào cho tạp thoại, cho vọng tâm, cho sách báo, phim ảnh nhảm nhí, cứ lấy cớ mở mang kiến thức mà buông thả theo lối sống trần tục thế gian, thì con ơi, còn đâu chánh niệm ! Có lẽ trong thâm tâm con cho thầy cổ lỗ sĩ không biết theo kịp thời đại, thời đại vi tính, thời đại phi thuyền nhưng con có biết, nhân loại đang điêu linh vì sự tiến bộ của khoa học vì người ta thiếu thông cảm, thiếu yêu thương mà lại giàu tham dục, giàu ích kỷ, giàu cố chấp, giàu tư kiên, kiến thủ – cứ đưa chiêu bài phục vụ nhân sinh kỳ thực là đang hủy diệt dần nghĩa sống, diệt môi trường sống. Nhân danh quá nhiều chủ thuyết chỉ để làm khổ nhau thêm, để có cớ mà giết hại nhau, kết bè kết phái mà lấn lướt nhau, chèn ép nhau, khuynh đảo nhau mà thôi.

Đạo Phật là đạo diệt ngã, đạo phá chấp, thế mà, chúng ta, thầy trò chúng ta, huynh đệ chúng ta, pháp hữu chúng ta, tăng ni chúng ta đã diệt được ngã, phá được chấp như thế nào. Việc ngoài đời chúng ta không bàn đến, nhưng việc trong đạo, trong nhà, trong thiền môn thực tế thế nào? Con thấy ra sao? Vô lẽ cũng tranh chấp, cũng chia rẽ, cũng đố kỵ, cũng mua quan bán chức! Thiền, Tịnh, Mật xoi bói nhau, Bắc, Nam, Trung kỳ thị nhau và ngay trong huynh đệ các con có thương yêu nhau, đum bọc nhau chưa? Xa chùa con có nhớ? Rời bạn con có thương? Vắng thầy con có buồn? Con tự vấn tâm con xem thử, có phải con xin đi học? Học được cái gì? Học đến đâu? Hay chỉ là cái cớ để xa chùa khỏi làm việc, rời thầy để dễ buông lung, khỏi bị kiềm thúc. Kinh nghiệm cho thấy có mấy người đi học mà muốn về lại chùa xưa, muốn trở về với thầy tổ? Có, nhưng ít lắm phải không con? Đã đành rằng trong tình sư đệ, trong nghĩa đệ huynh có những hiểu lầm, có những va chạm, có những phiền não nhưng đừng vì thế mà gạt bỏ nghĩa tình – Tam giới bất an, con thử xem vậy làm sao để “Phiền não tức Bồ đề” hay “biến uế độ trở thành Tịnh độ”. Tổ tiên ta dạy “nói thì hay vỗ tay thì lỗi” tại sao, con có biết?…

Trích Nguyên Phong số 3

PL. 2544